Odkryj żywą obecność wspólnot protestanckich w grodzie Kopernika: od zabytkowej parafii luterańskiej, przez wspólnoty baptystyczne, zielonoświątkowe i ewangelikalne, po zbory adwentystyczne i braterskie.
Przeglądaj wspólnoty, godziny nabożeństw i dane kontaktowe. Skorzystaj z filtrów tradycji wyznaniowych lub wyszukiwarki.
Znajdź najbliższą społeczność w Toruniu i okolicach. Kliknij w wybraną pinezkę, aby sprawdzić godziny spotkań lub uruchomić nawigację.
Ponad pięć wieków tradycji: od pierwszych pism Marcina Lutra, przez słynne Gimnazjum Akademickie i Colloquium Charitativum, po burzliwe wydarzenia XVIII wieku i powojenne odrodzenie.
Pierwsze przejawy myśli reformacyjnej w Toruniu. Król Zygmunt I Stary wydał w Toruniu dekret zakazujący sprowadzania i rozpowszechniania pism Marcina Lutra, co stanowi niepodważalny dowód na szybki rozwój idei protestanckich wśród toruńskich mieszczan.
Oficjalne rozpoczęcie jawnego kultu ewangelickiego w Toruniu po formalnym przyjęciu Wyznania Augsburskiego (luterańskiego) przez Radę Miasta. Król Zygmunt II August w 1558 r. nadał Toruniowi przywilej wolności wyznania luterańskiego.
Założenie słynnego humanistycznego Gimnazjum Miejskiego (podniesionego w 1598 r. przez burmistrza Henryka Strobanda do rangi Gimnazjum Akademickiego). Uczelnia stała się jednym z czołowych ośrodków myśli naukowej i protestanckiej w całej Europie Środkowo-Wschodniej.
Ewenement na skalę europejską – zwołany przez króla Władysława IV Wazę zjazd ekumeniczny katolików, luteranów i kalwinistów. Spotkanie w toruńskim Ratuszu Staromiejskim miało na celu pokojowe pojednanie wyznań w dobie wojen religijnych w Europie.
Tragiczne zamieszki religijne na tle sporu między uczniami kolegium jezuickiego a mieszkańcami wyznania ewangelickiego. Wyrokiem sądu asesorskiego stracono burmistrza Jana Gotfryda Rösnera oraz 9 mieszczan, a protestantom odebrano m.in. kościół Mariacki. Wydarzenie wywołało międzynarodowy rezonans w ówczesnej Europie.
Wzniesienie nowego, reprezentacyjnego zboru ewangelickiego według projektu z pracowni wybitnego architekta Karla Friedricha Schinkla. Świątynia służyła luteranom do 1945 roku; współcześnie mieści siedzibę Fundacji TUMULT.
Ukończenie budowy neogotyckiego kościoła ewangelickiego św. Szczepana przy Wałach gen. Sikorskiego (według projektu Richarda Gansa). Świątynia do dziś stanowi serce Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Toruniu i jest jedynym kościołem protestanckim w mieście o nieprzerwanej ciągłości historycznej.
W 1901 r. powołano samodzielny Zbór Kościoła Baptystów w Toruniu (pierwszy chrzest odbył się w 1890 r., a pastorem został Karl Burbulla). W 1904 r. powstał natomiast oficjalny Zbór Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego. Obie tradycje kontynuują działalność do dnia dzisiejszego.
W listopadzie 1979 r. w prywatnym domu państwa Tołwińskich odbyło się pierwsze nabożeństwo zboru Ewangelicznych Chrześcijan. W 1990 r. otwarto kaplicę przy ul. Myśliwskiej, która stała się ważnym ośrodkiem spotkań i działalności wydawniczej w Toruniu.
W latach 90. powstały: samodzielny Zbór Kościoła Zielonoświątkowego przy ul. Kociewskiej, Kościół „Chrystus dla Wszystkich” oraz Zbór Braterski. W XXI wieku dołączyły: Kościół Dla Torunia „Freedom”, Kościół Boży przy ul. Łaziennej, toruńska placówka K5N oraz zbór baptystów „Filadelfia”, prowadzący nabożeństwa w języku ukraińskim.
Instytucje, stowarzyszenia studenckie i fundacje kulturalno-wydawnicze aktywnie działające w Toruniu.
Ogólnopolska organizacja zrzeszająca studentów i absolwentów wyższych uczelni (zwłaszcza UMK), skupiona na wartościach biblijnych, dyskusjach i integracji akademickiej.
Lokalizacja: ul. Grudziądzka 5/7, Toruń
Strona: chsa.org.pl
Płaszczyzna braterskiej współpracy kościołów protestanckich o charakterze ewangelikalnym w Toruniu. Do wspólnych inicjatyw należą coroczne ekumeniczne obchody Święta Reformacji.
Członkowie: Kościół Chrześcijan Baptystów, Kościół Ewangelicznych Chrześcijan, Kościół „Chrystus dla Wszystkich”, Kościół Zielonoświątkowy.
Działalność edukacyjno-wydawnicza przybliżająca klasykę literatury chrześcijańskiej. Wydawca toruńskiego przekładu Nowego Testamentu (2017).
Strona: www.swch.pl
Działalność skupiona na dystrybucji publikacji o tematyce biblijnej, wspieraniu inicjatyw charytatywnych i literaturze chrześcijańskiej.
Lokalizacja: ul. Myśliwska 2, Toruń
Strona: fewa.pl
Kultywowanie kultury ewangelickiej, krzewienie tolerancji religijnej i popularyzacja wielowiekowego wkładu ewangelików w rozwój Torunia i Pomorza.
Lokalizacja: ul. Strumykowa 10, Toruń
Unikalne fakty świadczące o wyjątkowej roli Torunia na protestanckiej mapie Polski.
W Toruniu zrodził się współczesny ewangelikalny przekład Nowego Przymierza (oraz wybranych ksiąg Starego Testamentu), którego wydawcą jest toruńska Fundacja Świadome Chrześcijaństwo. W skład komitetu redakcyjnego wchodzili m.in. Michał Basiewicz, Karol Czarnowski, Waldemar Kułakowski i Karol Zieleźnik, przy konsultacji pastora Piotra Zaremby.
Pracę nad rewizją klasycznej protestanckiej Biblii gdańskiej z 1632 roku zainicjowała założona w Toruniu Fundacja Wrota Nadziei. Dzisiaj UBG jest jednym z najpopularniejszych i najbardziej cenionych przekładów używanych w polskich zborach ewangelikalnych.
Na przełomie XVI i XVII wieku protestancki burmistrz Henryk Stroband zreformował ustrój miasta, szpitalnictwo oraz szkolnictwo (przekształcając szkołę w słynne protestanckie Gimnazjum Akademickie), czyniąc z Torunia nowoczesny ośrodek nauki i kultury na skalę Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
Podobnie jak w XVI–XVIII wieku, gdy kazania głoszono po polsku i niemiecku, współczesne toruńskie zbory protestanckie cechuje wielojęzyczność. Organizowane są regularne nabożeństwa w języku polskim oraz ukraińskim, a w wielu zborach istnieje także możliwość tłumaczenia nabożeństw na język angielski (symultanicznie lub z asystą tłumacza).
Szwedzka królewna i siostra króla Zygmunta III Wazy była gorliwą luteranką. Z powodu jej wyznania hierarchia katolicka nie wyraziła zgody na pochówek w wawelskiej nekropolii. Król Władysław IV zorganizował jej uroczysty pogrzeb w protestanckim wówczas Toruniu. Jej wspaniałe mauzoleum z alabastrową rzeźbą do dziś znajduje się w kościele NMP.
W 1645 roku w toruńskim Ratuszu Staromiejskim odbyła się „Rozmowa Braterska” – jedyny w XVII-wiecznej Europie oficjalny zjazd pojednawczy katolików, luteran i kalwinistów/braci czeskich pod patronatem króla Władysława IV. W obradach brał udział słynny myśliciel i „ojciec nowożytnej pedagogiki”, bp Jan Amos Komeński (Comenius).